De Amerikaan en zijn keuze – revisited
Door: Johanna
Blijf op de hoogte en volg Johanna
07 April 2011 | Verenigde Staten, Austin
Vanmiddag hadden we weer een seminar. Op zich niets ongebruikelijks, maar vanmiddag heb ik iets gezien wat ik nog nooit eerder heb gezien: degene die de presentatie gaf was blind. Toen ik dat merkte betrapte ik me op de gedachte “Wat raar” terwijl het eigenlijk heel normaal moet zijn dat een blind iemand ook gewoon zijn/haar werk invult als academicus. En toch was het apart.
Blind presenteren
Blind presenteren anders dan presenteren met zicht. Tegenwoordig gebruikt iedereen ‘visuele hulpmiddelen’ (slides) in presentaties, maar dat is in dit geval wat raar. Immers, de spreker ziet de slides zelf niet. Wel gebruikte de spreker slides, maar er stond beduidend minder op dan dat wij gewend zijn. Ook had de presentator oordopjes in. Ik vermoed dat er een soort signaal of een beschrijving werd gegeven zodra een volgende slide werd getoond. De spreker gebruikte overigens ook gewoon gebaren, het gebruik van je handen tijdens het spreken is dus niet gerelateerd aan kunnen zien. Ook was ik even verbaasd toen ik een paar velletjes lege briefjes zag bij wijze van notities – maar dat waren natuurlijk lege briefjes met braille er op, waarom zou je er dan ook nog zichtbare letters op schrijven?
Sorry dat me dit soort dingen opvallen, het is slechts uit nieuwsgierigheid en goed bedoeld, want ik heb met volle aandacht naar de presentatie geluisterd. Dat deden meer mensen. Het leek stiller dan anders, mensen leken beter te luisteren. Dat moest ook wel – zonder houvast op de slides is hetgeen er gezegd wordt je enige leidraad.
Sheena Iyengar: The Art of Choosing
Laat nu de presentator van vandaag Sheena Iyengar zijn, professor aan Columbia in New York (net als Stanford, waar zij haar PhD haalde, MIT en Harvard een ‘Ivy League’ universiteit, een hele goeie dus). Zij heeft studies gedaan naar ‘keuze’ en heeft daar ook een boek over geschreven, The Art of Choosing. De presentatie van vanmiddag was geen typische onderzoekspresentatie. De presentatie ging meer over de inhoud van het boek. Het was daardoor een stuk levendiger. Iyengar heeft laatst ook een presentatie op TED gegeven – politiek incorrect wellicht, maar ik vraag me af of haar blindheid daar wellicht juist aan bij heeft gedragen – dus haar ‘performance’ was zeer in orde.
We weten niet wat we willen
Iyengar's onderwerp is dus 'keuze'. Zo vertelde ze over hoe vaak we eigenlijk niet weten wat we willen. Bijvoorbeeld, je wordt gevraagd om te kiezen op basis van aantrekkelijkheid tussen twee foto’s van (objectief gezien even aantrekkelijke) mensen, een blondine en een brunette. Stel, je kiest voor de brunette. Als je later wordt geconfronteerd met je keuze, waarbij dan wordt gesteld dat je voor de blondine hebt gekozen, is er een dikke kans dat - net als de overgrote meerderheid – je niet opvalt dat het jouw keuze niet was.
… en als we het wel weten, kiezen we niet wat we willen (vooral Amerikanen dan)
Zelfs als we weten wat we willen, kiezen we vaak niet voor wat we willen. Dit omdat keuze geen individueel proces is, maar wordt beïnvloed door onze omgeving. Iyengar stelde dat mensen zich – in Amerika – willen differentiëren van de anderen in de groep. En dat leidt ertoe dat mensen kiezen om maar anders te zijn. Neem het volgende voorbeeld. Een groep mensen bestelt een biertje, door openlijk de voorkeur (‘Miller, ‘Bud', of hier in Texas ‘Shiner’) uit te spreken in de groep of door de bestelling individueel op te schrijven. Wat gebeurt er? De openlijke bestelde biertjes kennen veel meer variatie. De privé bestelde biertjes bestaan uit veel minder soorten. En die laatste groep is meer tevreden.
[Ik denk overigens dat dat in Nederland een stuk minder voorkomt. Als de ene zegt 'wijn' dan gaat de rest zo mee, heb ik het idee.]
Teveel jam is niet goed
Ook toonde Iyengar aan dat keuze soms gewoon een slecht ding is. Het hebben van teveel keuze beïnvloedt de tevredenheid negatief. Dit was mij ook al opgevallen. In mijn eerste bezoek aan de HEB was ik zeer onder de indruk van de tien meter jam die in de supermarkt stond, en opvallend genoeg had mijn moeder dezelfde reactie. Laat nu één van Iyengar’s belangrijkste studies ook over jam gaan. Setting: twee testkraampjes in de supermarkt, het gaat er om welke testkraam de meeste klanten krijgt om te proeven, en welke testkraam uiteindelijk het meeste jam verkoopt. Testkraam 1 heeft 6 soorten jam, testkraam 2 heeft er 24. Wat gebeurt er: de testkraam met 24 soorten heeft veel meer testers, maar testkraam 1 heeft veel meer verkopen.
The American Dream: you choose
Amerikanen zweren bij veel keuze. En toch knaagt er wat, en dat toont Iyengar aan. Enerzijds blijft er – vaker dan bij bijvoorbeeld Fransen – de gedachte van “What if I had chosen the other option?”. Nu zaten er geen Nederlanders in de studie, maar ik denk dat wij toch meer op de Fransen lijken in dit geval. Iyengar stelt dat The American Dream bijdraagt aan de enorme keuze hier, maar ook dat het hebben van die keuzen niet bijdraagt aan een fijner leven. Immers, volgens The American Dream kan alles. Je bent zelf aan zet (kortom, je kunt doen wat je wilt, je kunt alles kiezen). Dat impliceert ook dat als het niet lukt, of dat je ongelukkig wordt, dat dat je eigen schuld is – je had immers de keuze? Je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen geluk.
Daarmee is het woord ‘keuzevrijheid’ wat dubbel. Zoals ik me in het begin hier in Austin voelde een beetje. Bijvoorbeeld op The Drag, om tijdens de lunch een broodje bij Which Wich te moeten samenstellen uit duizenden mogelijkheden. De honderden paren laarzen bij Allen's Boots, die ik allemaal heb moeten laten staan behalve eentje. Of neem inderdaad die tien meter jam, welke moet ik kiezen? Keuzevrijheid is soms erg belastend. Het hebben van die keuzes kost niet alleen energie, maar het verplicht je ook tot kiezen, en in die zin ben je onvrijer. Zoals Nikolas Rose (schrijver van ‘Powers of Freedom) stelde:
“Modern individuals are not merely ‘free to choose,’ but obliged to be free, to understand and enact their lives in terms of choice.” [De moderne mens is niet ‘vrij om te kiezen’, maar is verplicht om vrij te zijn, om te begrijpen en om hun leven te leiden door middel van keuze.] Hetgeen betekent dat het hebben van keuze ook een verplichting is, en dat dat je niet meer vrijheid biedt.
Vandaag was inspirerend. Zicht en inzicht hebben niets met elkaar te maken.
Blind presenteren
Blind presenteren anders dan presenteren met zicht. Tegenwoordig gebruikt iedereen ‘visuele hulpmiddelen’ (slides) in presentaties, maar dat is in dit geval wat raar. Immers, de spreker ziet de slides zelf niet. Wel gebruikte de spreker slides, maar er stond beduidend minder op dan dat wij gewend zijn. Ook had de presentator oordopjes in. Ik vermoed dat er een soort signaal of een beschrijving werd gegeven zodra een volgende slide werd getoond. De spreker gebruikte overigens ook gewoon gebaren, het gebruik van je handen tijdens het spreken is dus niet gerelateerd aan kunnen zien. Ook was ik even verbaasd toen ik een paar velletjes lege briefjes zag bij wijze van notities – maar dat waren natuurlijk lege briefjes met braille er op, waarom zou je er dan ook nog zichtbare letters op schrijven?
Sorry dat me dit soort dingen opvallen, het is slechts uit nieuwsgierigheid en goed bedoeld, want ik heb met volle aandacht naar de presentatie geluisterd. Dat deden meer mensen. Het leek stiller dan anders, mensen leken beter te luisteren. Dat moest ook wel – zonder houvast op de slides is hetgeen er gezegd wordt je enige leidraad.
Sheena Iyengar: The Art of Choosing
Laat nu de presentator van vandaag Sheena Iyengar zijn, professor aan Columbia in New York (net als Stanford, waar zij haar PhD haalde, MIT en Harvard een ‘Ivy League’ universiteit, een hele goeie dus). Zij heeft studies gedaan naar ‘keuze’ en heeft daar ook een boek over geschreven, The Art of Choosing. De presentatie van vanmiddag was geen typische onderzoekspresentatie. De presentatie ging meer over de inhoud van het boek. Het was daardoor een stuk levendiger. Iyengar heeft laatst ook een presentatie op TED gegeven – politiek incorrect wellicht, maar ik vraag me af of haar blindheid daar wellicht juist aan bij heeft gedragen – dus haar ‘performance’ was zeer in orde.
We weten niet wat we willen
Iyengar's onderwerp is dus 'keuze'. Zo vertelde ze over hoe vaak we eigenlijk niet weten wat we willen. Bijvoorbeeld, je wordt gevraagd om te kiezen op basis van aantrekkelijkheid tussen twee foto’s van (objectief gezien even aantrekkelijke) mensen, een blondine en een brunette. Stel, je kiest voor de brunette. Als je later wordt geconfronteerd met je keuze, waarbij dan wordt gesteld dat je voor de blondine hebt gekozen, is er een dikke kans dat - net als de overgrote meerderheid – je niet opvalt dat het jouw keuze niet was.
… en als we het wel weten, kiezen we niet wat we willen (vooral Amerikanen dan)
Zelfs als we weten wat we willen, kiezen we vaak niet voor wat we willen. Dit omdat keuze geen individueel proces is, maar wordt beïnvloed door onze omgeving. Iyengar stelde dat mensen zich – in Amerika – willen differentiëren van de anderen in de groep. En dat leidt ertoe dat mensen kiezen om maar anders te zijn. Neem het volgende voorbeeld. Een groep mensen bestelt een biertje, door openlijk de voorkeur (‘Miller, ‘Bud', of hier in Texas ‘Shiner’) uit te spreken in de groep of door de bestelling individueel op te schrijven. Wat gebeurt er? De openlijke bestelde biertjes kennen veel meer variatie. De privé bestelde biertjes bestaan uit veel minder soorten. En die laatste groep is meer tevreden.
[Ik denk overigens dat dat in Nederland een stuk minder voorkomt. Als de ene zegt 'wijn' dan gaat de rest zo mee, heb ik het idee.]
Teveel jam is niet goed
Ook toonde Iyengar aan dat keuze soms gewoon een slecht ding is. Het hebben van teveel keuze beïnvloedt de tevredenheid negatief. Dit was mij ook al opgevallen. In mijn eerste bezoek aan de HEB was ik zeer onder de indruk van de tien meter jam die in de supermarkt stond, en opvallend genoeg had mijn moeder dezelfde reactie. Laat nu één van Iyengar’s belangrijkste studies ook over jam gaan. Setting: twee testkraampjes in de supermarkt, het gaat er om welke testkraam de meeste klanten krijgt om te proeven, en welke testkraam uiteindelijk het meeste jam verkoopt. Testkraam 1 heeft 6 soorten jam, testkraam 2 heeft er 24. Wat gebeurt er: de testkraam met 24 soorten heeft veel meer testers, maar testkraam 1 heeft veel meer verkopen.
The American Dream: you choose
Amerikanen zweren bij veel keuze. En toch knaagt er wat, en dat toont Iyengar aan. Enerzijds blijft er – vaker dan bij bijvoorbeeld Fransen – de gedachte van “What if I had chosen the other option?”. Nu zaten er geen Nederlanders in de studie, maar ik denk dat wij toch meer op de Fransen lijken in dit geval. Iyengar stelt dat The American Dream bijdraagt aan de enorme keuze hier, maar ook dat het hebben van die keuzen niet bijdraagt aan een fijner leven. Immers, volgens The American Dream kan alles. Je bent zelf aan zet (kortom, je kunt doen wat je wilt, je kunt alles kiezen). Dat impliceert ook dat als het niet lukt, of dat je ongelukkig wordt, dat dat je eigen schuld is – je had immers de keuze? Je bent zelf verantwoordelijk voor je eigen geluk.
Daarmee is het woord ‘keuzevrijheid’ wat dubbel. Zoals ik me in het begin hier in Austin voelde een beetje. Bijvoorbeeld op The Drag, om tijdens de lunch een broodje bij Which Wich te moeten samenstellen uit duizenden mogelijkheden. De honderden paren laarzen bij Allen's Boots, die ik allemaal heb moeten laten staan behalve eentje. Of neem inderdaad die tien meter jam, welke moet ik kiezen? Keuzevrijheid is soms erg belastend. Het hebben van die keuzes kost niet alleen energie, maar het verplicht je ook tot kiezen, en in die zin ben je onvrijer. Zoals Nikolas Rose (schrijver van ‘Powers of Freedom) stelde:
“Modern individuals are not merely ‘free to choose,’ but obliged to be free, to understand and enact their lives in terms of choice.” [De moderne mens is niet ‘vrij om te kiezen’, maar is verplicht om vrij te zijn, om te begrijpen en om hun leven te leiden door middel van keuze.] Hetgeen betekent dat het hebben van keuze ook een verplichting is, en dat dat je niet meer vrijheid biedt.
Vandaag was inspirerend. Zicht en inzicht hebben niets met elkaar te maken.
-
08 April 2011 - 09:30
Hendrieke:
He Johanna,
Even een puntje voor discussie: Is het gebruiken van handgebaren niet gerelateerd aan het kunnen zien of is het aangeleerd gedrag om zich aan te passen aan de 'normale' omgeving? Zat ik zo even over na te denken. Blinden kunnen natuurlijk niet zien dat anderen handgebaren maken, dus het kan in principe geen imitatie gedrag zijn.
Wat betreft keuze, ik merk het zelf ook in de Pathé. We hebben een tijdelijke aanbieding van zakjes autodrop voor maar één euro. Het zijn twee soorten: Roze en groene. Hou je ze allebei in de lucht, zeggen de meesten nee. Hou je één zakje in de lucht hebben ze één keuze te maken in plaats van twee. Eén keuze: Wil ik autodrop of niet? Twee keuzes: Wil ik autodrop of niet? Welke kleur wil ik? Dat vinden mensen te moeilijk dus zeggen ze nee.
Liefs xx
-
08 April 2011 - 13:13
Johanna :
@ Hendrieke: wat betreft die handgebaren - het waren er duidelijk minder dan dat ik bijvoorbeeld doe, maar ze waren er wel. Ik denk dat het te maken heeft met 'body language', die je toch niet altijd 100% kan controleren. Dat is omdat body language bij het mens-zijn hoort, iedereen heeft een bepaalde lichaamshouding als hij iets zegt/denkt - en vanuit die gedachte is het logisch dat je ook handgebaren gebruikt als je blind bent.
Over de drop: vanuit onderzoekswege lijkt het negatieve effect van 'teveel keuze' pas op te treden bij ongeveer tien opties (dus tien soorten autodrop). Dus bij twee soorten drop is er wat anders aan de hand. Ik vermoed dat het in jouw situatie gaat over het feit dat je eigenlijk twee beslissingen achter elkaar hebt, en dat dat negatief uitpakt. Maar daar ging de presentatie niet over, dus dat weet ik eigenlijk niet. -
09 April 2011 - 18:28
Pa En Ma:
hallo johanna, hoe gaat het? weer kakkerlak vrij? hier gaat het prima, bedankt voor de kaart. wij vonden hem prachtig mooi, konden wij het capitool nog eens bekijken.
je hebt het wel warm, hier is het nu ook weer lekker weer.
groetjes van ons. -
10 April 2011 - 16:31
Johanna :
@ pa en ma: gisteren heb ik de boel weer eens flink schoongemaakt (mooi klusje op de zaterdagmorgen), en toen heb ik nog een kakkerlak gevonden. Een dooie weliswaar, en die zijn lang niet zo erg als levende, maar toch kreeg ik behoorlijk de kriebels! -
11 April 2011 - 15:26
Hendrieke:
Weer even een reactie terug op de boy language. Ik heb daar eigenlijk niet zo veel verstand van, maar het lijkt me wel logisch. Zou je experimenten voor moeten doen die in de WO II werden gedaan (Ben ik tegen hoor). Dan zou je wel een onderzoeksontwerp kunnen opzetten.
Over de autodrop. Dan weet ik dat ook niet. Misschien bestaat er een verband tussen de tijd die je hebt om een keuze te maken en de hoeveelheid opties?
Liefs
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
